Trong tiến trình phát triển đất nước bước vào giai đoạn mới, cùng với thời cơ thuận lợi là những thách thức ngày càng phức tạp trên mặt trận tư tưởng, lý luận. Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và không gian mạng đã làm thay đổi sâu sắc phương thức lan truyền thông tin, đồng thời trở thành “địa bàn chiến lược” để các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội gia tăng chống phá. Trong bối cảnh đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn mang ý nghĩa sống còn đối với sự vững mạnh của Đảng và sự ổn định, phát triển của đất nước.

Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định và phát triển nhận thức lý luận về nhiệm vụ này trong điều kiện mới. Đảng ta nhấn mạnh yêu cầu kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời xác định rõ không gian mạng là “mặt trận mới”, nơi diễn ra cuộc đấu tranh tư tưởng ngày càng gay gắt. Một điểm mới có ý nghĩa định hướng sâu sắc là chuyển mạnh từ tư duy “chống là chính” sang kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” – tức chủ động kiến tạo, lan tỏa thông tin tích cực, củng cố niềm tin xã hội – giữ vai trò nền tảng, lâu dài. Đây chính là cơ sở để toàn hệ thống chính trị đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả đấu tranh trong tình hình mới.

Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch đã và đang thay đổi phương thức chống phá theo hướng tinh vi, mềm dẻo và khó nhận diện hơn. Nếu như trước đây, các luận điệu xuyên tạc thường mang tính đối kháng trực diện, thì nay chúng được ngụy trang dưới các hình thức “phản biện xã hội”, “góp ý chính sách”, thậm chí núp bóng học thuật để từng bước dẫn dắt nhận thức lệch lạc. Thủ đoạn “diễn ngôn mềm” này không nhằm phủ nhận ngay lập tức mà từng bước làm xói mòn niềm tin, gieo rắc hoài nghi trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Một thủ đoạn nguy hiểm khác là lợi dụng các vụ việc cụ thể, các hiện tượng tiêu cực cá biệt để suy diễn, quy kết thành bản chất của chế độ. Từ một sai phạm của cá nhân, chúng cố tình thổi phồng thành “khủng hoảng hệ thống”; từ những hạn chế trong quản lý, điều hành, chúng xuyên tạc thành “bản chất yếu kém của thể chế”. Bằng cách đánh vào những vấn đề bức xúc có thật trong xã hội, các đối tượng đã dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.

Đặc biệt, không gian mạng đã trở thành môi trường chủ yếu để tiến hành các hoạt động chống phá. Với sự hỗ trợ của công nghệ số, các thế lực thù địch xây dựng cả một hệ sinh thái truyền thông xấu độc, sử dụng các nền tảng mạng xã hội để lan truyền thông tin sai sự thật với tốc độ nhanh, phạm vi rộng. Thủ đoạn cắt ghép, giật tít, tạo hiệu ứng lan truyền, thậm chí ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo ra các sản phẩm giả mạo ngày càng tinh vi, khiến việc phân biệt thật – giả trở nên khó khăn hơn. Trong “mê trận thông tin” đó, nếu thiếu bản lĩnh và kỹ năng, một bộ phận người dân dễ bị lôi kéo, dẫn dắt.

Không dừng lại ở bên ngoài, các đối tượng còn tập trung tấn công vào nội bộ, thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Bằng việc tác động vào những cán bộ, đảng viên thiếu bản lĩnh, lợi dụng phát ngôn cá nhân trên mạng xã hội để bóp méo, khuếch đại, chúng tìm cách gây chia rẽ nội bộ, làm suy giảm uy tín của tổ chức Đảng. Đây là thủ đoạn thâm độc, bởi nó nhằm làm suy yếu từ bên trong – yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự vững mạnh của Đảng.

Bên cạnh đó, các thế lực thù địch còn triệt để lợi dụng các vấn đề toàn cầu như dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc để gây sức ép, kết hợp giữa “ngoại công” và “nội kích”, tạo ra các luồng thông tin đa chiều, phức tạp nhằm từng bước tác động đến nhận thức xã hội. Xu hướng “đời thường hóa” nội dung chống phá – thông qua các câu chuyện cá nhân, nội dung giải trí, chia sẻ cảm xúc – càng làm cho thông tin xấu độc len lỏi một cách tự nhiên, khó bị nhận diện nhưng lại có sức lan tỏa mạnh mẽ.

Trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi đó, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới toàn diện tư duy và phương thức đấu tranh, nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Trước hết, cần đặc biệt coi trọng việc nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, đảng viên. Việc học tập nghị quyết phải được đổi mới theo hướng thiết thực, gắn với thực tiễn, đồng thời trang bị kỹ năng nhận diện, phản biện và “miễn dịch thông tin” trước các luồng thông tin xấu độc. Khi mỗi cán bộ, đảng viên có “sức đề kháng tư tưởng” tốt, trận địa tư tưởng của Đảng sẽ được củng cố vững chắc từ gốc.

Cùng với đó, cần chủ động xây dựng và phát triển “trận địa thông tin tích cực” trên không gian mạng. Trong điều kiện hiện nay, nếu chậm cung cấp thông tin chính thống thì thông tin sai lệch sẽ nhanh chóng chiếm lĩnh dư luận. Vì vậy, các cấp ủy, chính quyền phải chủ động, kịp thời, minh bạch trong cung cấp thông tin; đồng thời tăng cường tuyên truyền những thành tựu phát triển, những tấm gương điển hình, qua đó lan tỏa niềm tin, tạo dòng chảy thông tin tích cực trong xã hội.

Một giải pháp quan trọng khác là xây dựng lực lượng đấu tranh trên mặt trận tư tưởng vừa có chiều sâu, vừa có độ phủ rộng. Bên cạnh lực lượng chuyên trách, cần phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở, cộng tác viên dư luận xã hội, đoàn viên, hội viên – những người trực tiếp gần dân, sát dân. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng, bảo đảm tính thuyết phục, đúng định hướng và hiệu quả thực tiễn.

Việc nâng cao năng lực dự báo, nắm bắt tình hình và xử lý thông tin từ sớm, từ xa cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Phải chủ động phát hiện, phản ứng nhanh trước các luồng thông tin xấu độc, không để bị động, bất ngờ; không để xuất hiện “khoảng trống thông tin”, bởi đó chính là điều kiện để thông tin sai trái len vào và chi phối dư luận.

Đồng thời, cần gắn chặt công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát triển kinh tế – xã hội. Khi đời sống Nhân dân được nâng cao, quyền lợi chính đáng được bảo đảm, công tác quản lý minh bạch, hiệu quả, thì niềm tin xã hội sẽ được củng cố bền vững. Đây chính là “lá chắn” căn bản, lâu dài trước mọi luận điệu xuyên tạc.

Bên cạnh đó, việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng là yêu cầu không thể thiếu. Cần siết chặt quản lý phát ngôn, sử dụng mạng xã hội của cán bộ, đảng viên; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm; đồng thời bảo vệ, khuyến khích những người dám đấu tranh, dám phản bác các quan điểm sai trái. Kỷ luật nghiêm minh không chỉ giữ vững tổ chức mà còn góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.

Cuối cùng, cần phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Mỗi người dân cần được trang bị kiến thức, kỹ năng để trở thành người tiếp nhận và lan tỏa thông tin có trách nhiệm, không tiếp tay cho thông tin sai lệch. Khi Nhân dân đồng thuận, tin tưởng, thì mọi âm mưu chống phá sẽ không có điều kiện để phát triển.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp nhưng hết sức cần thiết. Đối với cấp cơ sở, đây vừa là nhiệm vụ chính trị, vừa là thước đo bản lĩnh, năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên. Chỉ khi nhận diện đúng, hành động kịp thời, triển khai đồng bộ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, chúng ta mới có thể giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới. 

                                                                                                                             Hoàng Duy Khiêm

Phó Bí thư thường trực Đảng uỷ